Het geld om alle Groningse ondernemers te helpen is er niet

Het geld om alle Groningse ondernemers te helpen is er niet

De economie van Groningen is sterker gekrompen dan gemiddeld. Wethouder Isabelle Diks ziet vooral problemen ontstaan onder zzp’ers en wil geld en ‘experimenteerruimte’ van Den Haag. De Groningse economie is al jaren booming. De samenwerking tussen de universiteit, overheidsinstellingen en bedrijven is bekend komen te staan als de ‘gouden driehoek’. Dus: werk voor Jan en alleman.

Maar sinds de coronacrisis profiteert niet iedereen meer van de bruisende stad. De economie van de provincie kromp vorig jaar met 5 procent, bleek dinsdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, het landelijk gemiddelde was -3,8 procent. Alleen Noord-Holland scoorde slechter met een krimp van 7 procent, vooral door de terugval van Schiphol en het toerisme.

In de provincie Groningen voelen vooral veel zzp’ers nu al de pijn. Uit onderzoek van het Sociaal Planbureau Groningen blijkt dat 48 procent van de zzp’ers inkomensverlies heeft ervaren sinds het begin van de coronacrisis. Onder werknemers in vaste dienst daalde het inkomensverlies bij slechts 4 procent van de geënquêteerden. Voor corona kreeg de gemeente Groningen gemiddeld 1.500 meldingen per maand voor schuldhulpverlening, dat stijgt dit jaar naar verwachting naar 2.400. Maar daarvoor krijgen ze niet genoeg geld van het Rijk, aldus wethouder Isabelle Diks (sociaal domein, GroenLinks).

„Het geld om alle duizenden gedupeerde ondernemers, die cruciaal zijn voor de Groningse economie, te helpen is er niet”, zegt Diks. „Nu al leggen we jaarlijks 40 miljoen euro van onze eigen gelden bij dat we op andere gemeentetaken bezuinigen.” Diks wil dat Den Haag met geld over de brug komt. „Ik ga alles doen wat ik kan, maar ik kan niet zo veel geld uitgeven dat de gemeente onder financieel toezicht komt te staan”, zegt ze. „Mensen met problematische schulden wil ik zo snel mogelijk helpen”, zegt Diks. „Maar als ik zie hoe traag het kabinet de coronacrisis aanpakt, kan het nog jaren duren. We hebben geen tijd om eindeloos te wachten op het kabinet.”

In de eerste lockdown waren de ondernemers en zzp’ers nog vol goede moed, zag Diks. „Maar sinds de tweede lockdown kunnen heel veel ondernemers de schulden niet meer overzien. Hun spaargeld is op, aan hun pensioengelden zijn ze al begonnen. Sommigen gebruiken nu het studiegeld dat was bedoeld voor hun kinderen.” Dat heeft gevolgen voor de toekomst, waarschuwt Diks: „Als ondernemers nu de studiegelden opeten, dan moeten hun kinderen een hogere lening aanvragen – dat gaat nog lang een na-ijleffect hebben.”

Diks roept mensen op zich bij financiële problemen zo snel mogelijk te melden bij de gemeente. „Er is veel schaamte over schulden”, zegt Diks. „Het beeld overheerst dat het aan diegene zelf ligt, dat hij of zij niet hard genoeg gewerkt heeft. Maar niemand heeft de coronacrisis bedacht.” Het gevaar is volgens Diks dat mensen die schulden hebben vaak ook gezondheidsklachten krijgen. „Mensen krijgen stress en worden soms lichamelijk ziek. Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de mensen die zich bij de huisarts meldt, schulden heeft.”

Maar, zegt Diks, de overheid kan zelf wat doen aan al die schulden. „De overheid is één van de grootste schuldeisers.” Denk bijvoorbeeld aan de gemeentelijke belastingen, inkomstenbelastingen, de heffingen voor parkeren en het vuilnis, toeslagen – allemaal betalingen die via de overheid verlopen. En het is diezelfde overheid die ook rente- en incassokosten vraagt over gemaakte schulden en boetes uitdeelt als burgers niet op tijd betalen.

„Zo kan een kleine schuld exponentieel stijgen”, zegt Diks. „Terwijl de overheid juist als schildwacht zou moeten fungeren tussen de schuldeiser en de schuldenaar.” Volgens de wethouder kan de gemeente maar beperkt ingrijpen door de wet- en regelgeving. „Ik wil experimenteerruimte van Den Haag om de schuldenaanpak eenvoudiger en toegankelijker te maken.”

Linda Meijer, zzp’er (47) ’Wat moet je als je de huur niet kunt betalen?’ „Nadat ik jarenlang in loondienst werkte voor gemeenten, besloot ik eind 2019 als zzp’er te beginnen. Ik wilde in het sociaal domein op verschillende plekken werken en aan variërende projecten. Daar kreeg ik veel energie van.

„Toen de coronacrisis in maart kwam, had ik net een project afgerond. Alle andere opdrachten vielen weg. Alles werd opgeschoven. Elke dag zocht ik naar opdrachten en heb zeker dertig tot veertig gemeenten en welzijnsorganisaties benaderd, van Groningen tot aan Limburg. „Wat moet je nou, als je de huur niet kunt betalen? Ik had nog niks opgebouwd.

„In september belde mijn huisbaas dat hij de vier maanden achterstallige huur binnen één dag wilde hebben, anders kwam ik op straat. Mijn vader moest de huur voorschieten van zijn pensioentje en beetje spaargeld. „Ik kreeg 1.000 euro van de Tozo-regeling, daar ben ik heel dankbaar voor. Maar mijn huur is al 800 euro en daar komen nog vaste lasten bij. Van de gemeente kreeg ik een huurkrediet, maar dat was ook maar een klein percentage van mijn huur. Ik ben altijd zelfstandig, stevig en stabiel geweest – had geen werkende partner om op terug te vallen. En opeens schaamde ik me. Vraag je dan om hulp? Ik had de gemeente veel eerder kunnen bellen, maar dat wilde ik niet. Zoiets doe je niet.

„Op een gegeven had ik zo’n stress, dat ik lichamelijke klachten kreeg. Ik kreeg last van evenwichtsstoornissen. Die stress doet wat met je. Ik wist het even niet meer. Moest ik op mijn 47e bij mijn vader gaan wonen? Ik verloor mezelf in mijn eigen gedachten – zoiets had ik nog nooit meegemaakt. „Ik kende de verhalen binnen mijn werk over wat armoede met mensen doet, opeens voelde ik het zelf: snel depressieve gevoelens die invloed hebben op je hele systeem en mensen om je heen.

„Voor de tweede lockdown werd ik gebeld door een opdrachtgever, dat ze nieuw personeel nodig hadden voor een jeugdzorgorganisatie. Ik wist van geluk niet meer waar ik het zoeken moest. Uiteindelijk heb ik door corona een schuld opgebouwd van 10.000 euro.” Gidion Pijnakker, dj (33) ‘Dit jaar verwacht ik een schuld van 20.000 euro’

„Acht jaar werkte ik als dj. Per jaar had ik 250 boekingen, in discotheken, op festivals en tijdens evenementen. Dat viel in maart tijdens de eerste lockdown in één klap weg. Eind juni had ik mijn eerste boeking weer na drie maanden: draaien voor vijftig mensen in een restaurant dat weer open mocht. Super, maar een contrast met vorig jaar toen ik op de Grote Markt in Groningen voor 8.000 studenten draaide.

„Die kleine klusjes liepen door tot half oktober. Maar na de tweede lockdown was het weer hetzelfde verhaal: weer niks. Normaal verdiende ik 3.000 euro bruto per maand, tijdens de lockdown nul. Mijn spaargeld was in no-time op. Ik kon als zzp’er aanspraak maken op de Tozo-regeling. Maar nadat ik ging samenwonen met mijn vriendin, die nog studeert, werd ik voor 50 procent gekort. De 1.500 euro waar samenwonenden aanspraak op konden maken, werd 750 euro. En op andere regelingen maakte ik geen aanspraak, omdat ik op hetzelfde adres werk als mijn woonadres.

„Mijn vriendin moest volgens de regels bijlenen. En ook ik nam een ondernemerskrediet aan bij de gemeente van 9.000 euro. Maar die moet ik terugbetalen met rente. We bouwen beiden enorme schulden op, terwijl we helemaal niks aan de coronacrisis kunnen doen. Zij studeert nog, mijn baan viel in één keer maandenlang weg. Gelukkig hielpen mijn ouders af en toe met een voorschotje of wat boodschappen, maar het is niet prettig om op je 33ste afhankelijk te zijn van je ouders.

„Bij vrienden die een sportschool hebben, wilde ik personal trainingslessen geven. Dan kon ik weer wat geld verdienen, maar dat mag nu ook niet meer. Inmiddels heb ik al dertig sollicitatiebrieven gestuurd, maar vacatures worden teruggetrokken of andere kandidaten worden gekozen met een ‘beter profiel’.

„Dit jaar verwacht ik een schuld van 20.000 euro op te bouwen. Begin 2020 had ik een spaarpot en was er niks aan de hand. Ik dacht na om een huis te kopen, maar we zijn wel weer vijf jaar verder voordat ik mijn schulden heb afgelost en ik weer kan denken aan een eigen huis.”
Bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/23/het-geld-om-alle-groningse-ondernemers-te-helpen-is-er-niet-a4032980