De schutter die gisteren in de Amerikaanse stad Buffalo (New York) in en rond een supermarkt tien mensen doodschoot, zou voorafgaand aan de aanslag een racistisch manifest online hebben gezet. Ook filmde hij zichzelf en zond de beelden live uit op livestreamservice Twitch.

De schutter, de 18-jarige Payton Gendron, droeg bij de schietpartij legerkleding en een zwarte helm. Gendron is gisteravond voorgeleid voor de rechter. Hij blijft vastzitten en kan niet op borgtocht vrijkomen. Naar verwachting moet hij komende week opnieuw voor de rechter verschijnen.

Bij zijn voorgeleiding verklaarde Gendron onschuldig te zijn:

Gendron heeft volgens een politiebron een manifest online gezet met een gedetailleerde planning voor de aanslag, waarin hij ook uitleg geeft over zijn motieven en inspiratie. Hij had zich ten doel gesteld zo veel mogelijk zwarte mensen neer te schieten, meldt The New York Times.

De schutter zond beelden van de schietpartij live uit op livestreamservice Twitch, via een camera op zijn helm. Twitch verwijderde de stream minder dan twee minuten nadat deze was begonnen, meldt een woordvoerder aan The Hollywood Reporter.

Op de uitgezonden beelden zou te zien zijn dat hij zijn auto parkeert bij de supermarkt, en na het uitstappen op mensen begint te schieten.

De FBI behandelt de aanslag als haatmisdrijf en als ‘gewelddadig extremisme met een racistisch motief’. De supermarkt staat in een buurt waar overwegend zwarte Amerikanen wonen. Elf van de dertien slachtoffers zijn zwart, meldt de lokale politiechef.

Dader kwam van ver

Tijdens een persconferentie zei burgemeester Byron Brown dat de schutter vermoedelijk “uren gereisd had” om bij de supermarkt te komen. Amerikaanse media melden op basis van politiebronnen dat hij afkomstig is uit Conklin, een plaatsje op zo’n 3,5 uur rijden van Buffalo.

Volgens lokale politiechef Joseph Gramaglia schoot Gendron buiten de winkel vier mensen neer, van wie er drie overleden. Daarna ging hij de winkel in, waar een beveiliger hem probeerde neer te schieten. Omdat hij een kogelwerend vest droeg, lukte dat niet. De beveiliger, een gepensioneerde politieagent, werd vervolgens door Gendron doodgeschoten.

In de winkel maakte Gendron nog negen andere slachtoffers, van wie zeven fataal. Hij werd uiteindelijk ingesloten door toegesnelde politieagenten, waarna hij zijn vuurwapen op zichzelf richtte. De agenten wisten hem ertoe te bewegen zijn vuurwapen te laten vallen, en rekenden hem in.

Bij de arrestatie lagen de vermoorde slachtoffers nog op straat:

“Ik hoorde alleen maar schoten. Schoten en schoten en schoten”, zegt een supermarktmedewerker tegen The Buffalo News. “Het klonk alsof er dingen omvielen.” Hij verstopte zich met een paar andere mensen in een koelcel.

“Ik zag hoe hij een vrouw neerschoot die de supermarkt in liep”, zo vertelt een omwonende aan dezelfde krant. “En daarna schoot hij een andere vrouw neer, die net haar auto aan het inladen was. Ik bukte snel, want ik wist niet of hij mij ook zou gaan neerschieten.”

Een andere getuige zag de arrestatie van Gendron. “Hij zette het pistool tegen zijn kin en liet het toen van zijn kin vallen. Hij trok zijn handschoenen uit en pakte iets en deed het aan zijn laarzen. En toen deed hij zijn kogelwerende vest uit en ging hij op handen en knieën zitten. Hij ging liggen, legde zijn handen op zijn rug en werd hij gearresteerd.”

Een man die vlak voor de schietpartij begon nog bij de supermarkt was, ontkwam maar net aan de schutter, zegt hij. “Iets zei me dat ik moest vertrekken en ik ben blij dat ik het gedaan heb. Twee minuten later hoorde ik geweerschoten. Wie weet wat er zou zijn gebeurd als ik daar nog was. Je kunt je niet veilig voelen in je eigen buurt. Iemand komt hier met wapens naartoe om te gaan schieten. Dit is belachelijk.”